اوریگامی در اصل از چین سرچشمه گرفت و سپس در ژاپن گسترش یافت و به شهرت رسید. اوریگامی همان هنر تا زدن کاغذ است. در زبان ژاپنی، «اُری» به معنای تا زدن و «گامی» به معنای کاغذ است. اما چه چیزی در تا زدن کاغذ اینقدر شگفتانگیز است؟ منظور ما فقط تا کردن کاغذ برای جا گرفتن در جیب نیست؛ بلکه صحبت از تبدیل کردن کاغذ به پرندگان، پروانهها، گلها، سگها، گربهها و حتی شخصیتهای پوکمون است. اوریگامی چیزی فراتر از تا زدن کاغذ است؛ این هنر تبدیل کاغذ، جادوی کاغذ و در واقع هنر ناب است.
اوریگامی چیست؟
اوریگامی هنر سنتی ژاپنی در تا زدن کاغذ است که در سراسر جهان محبوبیت زیادی پیدا کرده است. این هنر با استفاده از یک برگ کاغذ مربعی شکل، اشکال مختلفی را تنها از طریق تا زدن میسازد. واژه اوریگامی از دو کلمه ژاپنی «اُری» به معنای تا زدن و «کامی» به معنای کاغذ گرفته شده است. این هنر تاریخی غنی دارد و با سبکهای گوناگون خود توانسته قرنها علاقهمندان زیادی را به خود جذب کند.
معنای اوریگامی
اوریگامی نوعی هنر کاغذی است که تنها با استفاده از کاغذ، شکلها و مدلهای پیچیده خلق میکند. این هنر سنتی ژاپنی قرنها قدمت دارد. ویژگی منحصربهفرد اوریگامی این است که بدون نیاز به چسب یا قیچی تنها با تا زدن و چین دادن، فرمها ساخته میشوند.
تاریخچه اوریگامی
تاریخ اوریگامی به قرن ششم در ژاپن بازمیگردد؛ زمانی که کاغذ برای نخستین بار معرفی شد. در ابتدا از اوریگامی برای مراسم مذهبی، مانند بستهبندی هدایا و پول در آیینها استفاده میشد. در قرن هفدهم این هنر در سراسر ژاپن گسترش یافت و به نوعی سرگرمی تبدیل شد. در این دوره، کاغذهای رنگی و بافتدار معرفی شدند که خلاقیت بیشتری را در طراحیها به همراه داشتند.
سادگی و پیچیدگی در اوریگامی
اوریگامی میتواند از مدلهای بسیار پیچیده و واقعگرایانه تا مدلهای ساده و راحت متغیر باشد، اما همه آنها به یک اندازه جذاب هستند. حتی سادهترین مدلها نیز با وجود آسانی در تا زدن، بهخوبی قابل شناسایی هستند. در مدلهای پیچیده، هر تا مانند یک ضربه قلممو در نقاشیهای رمبراند دقیق و حسابشده است. البته اگر مانند بسیاری از افراد باشید، گاهی چند تا زدن تصادفی و حتی ناشیانه هم میتواند منجر به خلق شکلی قابل تشخیص شود.
سبکها و انواع اوریگامی
اوریگامی تنها بر پایه تکنیکهای تا زدن و چین دادن انجام میشود. این تکنیکها شامل تا چیندار، تا کوهستانی، تا معکوس، تا فرو رفته، تا پهنی و تا گلبرگی هستند. در ادامه پنج سبک محبوب اوریگامی را معرفی میکنیم:
اوریگامی سنتی
مدلهای سنتی اوریگامی خالقان مشخصی ندارند. این سبک بر اساس اصول کلاسیک و بدون استفاده از قیچی یا چسب انجام میشود. اوریگامی سنتی بر الگوهای هندسی و طراحیهای متقارن تأکید دارد. اشکال رایج در این سبک شامل گلها، حیوانات و اشیای طبیعی است.
اوریگامی مدولار
در این سبک، چندین برگ کاغذ تا زده شده و سپس به هم متصل میشوند تا طرحهایی پیچیده ایجاد کنند؛ طرحهایی که با یک برگ کاغذ امکانپذیر نیستند. از این روش میتوان برای ساخت توپهای خاردار، مکعبها، منشورها، ستارهها، هرمها، جعبهها و حتی سازههای معماری استفاده کرد.
اوریگامی خیس
این تکنیک توسط «آکیرا یوشیزاوا» ابداع شد. در این سبک، کاغذ پیش از تا زدن کمی خیس میشود تا امکان خلق طرحهایی با منحنیهای طبیعیتر و عمق بیشتر فراهم شود. این روش بیشتر برای طراحیهای غیرهندسی مانند حیوانات، انسانها و موجودات افسانهای به کار میرود.
اوریگامی تِسِلِیشن (Tessellation)
در این سبک، با تا زدن دقیق یک برگ کاغذ، الگوهای تکرارشونده و شبیه موزاییک ایجاد میشود. در تِسِلِیشن، اغلب هر دو سمت کاغذ دیده میشود و یک یا چند تا به صورت مکرر در جهات مختلف تکرار میشوند.
کیریگامی
کیریگامی گونهای از اوریگامی است که علاوه بر تا زدن، شامل برش کاغذ نیز میشود. این سبک سهبعدیترین اشکال را خلق میکند و تنها سبکی است که در آن استفاده از قیچی مجاز است، هرچند از چسب بهطور معمول استفاده نمیشود. تقارن در کیریگامی اهمیت زیادی دارد و کارتهای تبریک پاپآپ از رایجترین نمونههای آن هستند.
اوریگامی برای همه
اوریگامی سرگرمیای است که محدود به سن یا مهارت خاصی نیست. کودکان و بزرگسالان هر دو میتوانند از آن لذت ببرند. بسته به نوع مدلی که انتخاب میکنید، اوریگامی میتواند آسان یا دشوار باشد. همچنین بسته به نگاه شما، میتواند آرامشبخش یا چالشبرانگیز باشد. در هر صورت، این هنر همیشه لذتبخش و جادویی است. آیا آمادهاید اولین اوریگامی خود را بسازید؟
چگونه اوریگامی را آغاز کنیم؟
هر نوع کاغذی میتواند برای اوریگامی استفاده شود، اما معمولاً از کاغذهای نازک و مربعی استفاده میشود؛ زیرا این نوع کاغذ قابلیت نگهداری تاهای ظریف و پیچیده را دارد. برای بهترین نتیجه میتوانید کاغذهای مخصوص اوریگامی که نازک، رنگی و از پیش برش دادهشده هستند خریداری کنید. اگر چنین کاغذی در دسترس ندارید، کافی است یک برگ کاغذ A4 یا 8.5×11 معمولی را به شکل مربعی برش دهید. گزینه دیگر این است که کاغذهای رنگی اوریگامی را پرینت کرده و سپس مربع مورد نیازتان را ببرید. همچنین اگر در تور ژاپن شرکت کنید، میتوانید اوریگامی را از نزدیک تجربه کنید و حتی زیر نظر استادان ژاپنی این هنر را بیاموزید.
حقایق جالب درباره اوریگامی
- بزرگترین مجسمه اوریگامی ساختهشده، ۱۵٫۵ متر ارتفاع داشت و نسخهای از درخت «اولموس پارویفولیا» بود که طراحی آن شش ماه و ساخت آن هشت ساعت زمان برد.
- در گذشته آثار اوریگامی بسیار معمولی محسوب میشدند و در موزهها یا گالریها نمایش داده نمیشدند، اما هنر مدرن اوریگامی این دیدگاه را تغییر داد.
- کوچکترین درنای اوریگامی تنها ۰٫۱ سانتیمتر بود، در حالیکه بزرگترین آن ۵۰۰ کیلوگرم وزن داشت و برای جابجایی به پانزده نفر نیاز بود.
- روز جهانی اوریگامی هر سال در تاریخ ۱۱ نوامبر در سراسر جهان جشن گرفته میشود.
- در افسانههای ژاپنی، درنا نماد خوشبختی و طول عمر است و گفته میشود اگر کسی هزار درنای کاغذی بسازد، آرزویش برآورده خواهد شد.
- اوریگامی در هنر درمانی و کاردرمانی استفاده میشود و به تقویت حافظه، تمرکز، هماهنگی چشم و دست و تفکر غیرکلامی کمک میکند.
- ناسا از اصول اوریگامی برای آزمایش مدلهای کوچکشده و بررسی طراحیهای فضایی استفاده میکند.
- در مهندسی و رباتیک نیز از تکنیکهای اوریگامی برای ساخت سازههایی که قابلیت باز و بسته شدن دارند بهره گرفته میشود؛ به ویژه در زمینه تجهیزات پزشکی.
سخن پایانی
اوریگامی فراتر از تا زدن کاغذ است؛ این یک هنر با تاریخچهای شگفتانگیز و غنی است. از گلهای ظریف گرفته تا طرحهای پیچیده هندسی، همه و همه تنها با یک برگ کاغذ قابل ساخت هستند. یادگیری اوریگامی نیازمند مهارت، خلاقیت و صبر است. پس یک برگ کاغذ بردارید، تا بزنید و بگذارید تخیل شما الهامبخش طرحهای زیبای این هنر شود.
پرسشهای متداول درباره اوریگامی
اوریگامی چگونه نامگذاری شد؟
واژه اوریگامی از دو کلمه ژاپنی «اُری» (تا زدن) و «کامی» (کاغذ) گرفته شده است. امروزه این واژه به هنر یا صنعت تا زدن کاغذ اشاره دارد. همچنین کاغذ مخصوصی برای اوریگامی تولید میشود.
هدف از ساخت اوریگامی چیست؟
در گذشته از اوریگامی برای تزئین معابد و زیارتگاهها استفاده میشد. امروزه این هنر بهعنوان یک سرگرمی، فعالیت آموزشی و شکلی از هنر شناخته میشود و حتی به کودکان در یادگیری هندسه کمک میکند.
اوریگامی چه زمانی اختراع شد؟
اختراع اوریگامی به چین و اوایل قرن دوم میلادی، پس از تولید کاغذ بازمیگردد. سپس راهبان کاغذ و هنر تا زدن آن را در قرن ششم به ژاپن آوردند.
منابع:
