میدان سرخ مسکو از مهم ترین جاذبه های گردشگری این شهر و از نمادهای اصلی کشور روسیه است. در این میدان می توانید مهمترین ساختمان های پایتخت را ببینید: کرملین، فروشگاه بزرگ GUM، موزه تاریخ دولتی، مقبره لنین و البته کلیسای جامع سنت باسیل. گنبدهای درخشان که بسیار استادانه توسط معماران قرن شانزدهم ساخته شده اند، خودنمایی می کنند. تمام خیابان های اصلی مسکو از اینجا منشا می گیرند. برای سفر به مسکو می توانید با تور شفق قطبی یا تور روسیه نارون اقدام کنید.
میدان سرخ کجاست؟
میدان سرخ، قلب تپنده و از مهمترین جاهای دیدنی مسکو است. خیلی از گردشگران بهاشتباه فکر میکنند که این میدان تنها در دوران حکومت کمونیستی به شهرت رسید، اما حقیقت این است که میدان سرخ قدیمیترین و تاریخیترین جای مسکو است؛ جایی که ریشههایش به قرن یازدهم میلادی برمیگردد. در طول این هزار سال، میدان سرخ همواره کانون اصلی زندگی سیاسی، اجتماعی و مذهبی روسیه بوده است.
خوشبختانه بسیاری از بناهای آجریقرمزِ قرون وسطایی که یادگار آن دوراناند، تا امروز پابرجا ماندهاند. روح و حالوهوای این میدانِ باشکوه، درست مثل معماریاش، در گذر قرنها دستنخورده باقی مانده است. میدان سرخ امروز هم همچنان میزبان رویدادهای بزرگ روسیه است؛ از جشنهای مشهور سال نو گرفته تا رژههای تماشایی روز پیروزی که نگاه همه جهان را به خود خیره میکند.
بسیاری از مردم نمی دانند که نام میدان سرخ مسکو هیچ ربطی به کمونیسم یا روسیه شوروی ندارد. کلمه قدیمی روسی برای “زیبا” و “قرمز” یکسان بود. میدان سرخ به معنای “میدان زیبا” است.
تاریخچه میدان سرخ مسکو
میدان سرخ مسکو همیشه میدان اصلی شهر بوده است و تاریخچه آن به دهه 1490 باز می گردد که بنای کرملین با آجر سرخ ساخته شد. بسیاری از شهرهای روسیه در قرون وسطی برای محافظت از خود در برابر مهاجمان، کرملین یا دژهایی ساختند. کرملین اصلی در مسکو در سال 1156 به عنوان یک سازه چوبی در شمال رودخانه مسکو آغاز شد. با گسترش قدرت و ثروت روس ها در مسکو در اواخر دهه 1400، شاهزاده ایوان سوم دستور داد منطقه ای که اکنون به عنوان میدان سرخ شناخته می شود، پاکسازی کرد. چرا که در آن زمان این منطقه محله ای فقیر نشین بود که دهقانان فقیر و جنایتکاران را در خود جای داده بود. ایوان کبیر، کرملین را به باشکوهترین شکلش ساخت و معماران ایتالیایی را برای ساختن دیوارهای سنگی مستحکم جدید به خدمت گرفت.
بازرگانان از سراسر جهان برای تجارت به اینجا می آمدند. میدان تبدیل به یک بازار بزرگ شد. فریادهای عمومی احکام تزارها را اعلام کردند و مردم برای شنیدن این خبر به میدان سرخ آمدند. در روزهای جشن های بزرگ کلیسا، راهپیمایی های مذهبی در اینجا برگزار می شد و میدان را به کلیسایی در فضای باز تبدیل می کرد.
میدان سرخ در 100 سال گذشته تغییر چندانی نکرده است. کرملین، کلیسای جامع سنت باسیل، موزه تاریخ دولتی و GUM (یک فروشگاه بزرگ زیبا و مشهور جهانی) در قرن بیستم تخریب نشدند. بازدیدکنندگان اکنون به میدان سرخ می آیند تا از معماری زیبای آن قدردانی کنند.
چرا باید از میدان سرخ روسیه دیدن کرد؟
تاریخ
مغولها، تزارها، ناپلئون و کمونیستها؛ میدان سرخ همه این دورهها و چهرههای تاریخی را به چشم دیده است. تاریخ این میدان پرماجرا و شگفتانگیز است و هنوز هم میتوان ردپای آن را در معماری قرون وسطاییای دید که تا امروز در اطراف میدان پابرجا ماندهاند.
جشنها و رویدادها
در دوران شوروی، میدان سرخ صحنهای بود برای نمایش قدرت این کشور در برابر چشم جهان. امروز هم این سنت تا حدی ادامه دارد؛ رژههای عظیم نظامی همچنان در این میدان برگزار میشوند و مهمترین جشن ملی روسیه، یعنی شب سال نو، هر سال با حضور صدها هزار نفر در همین میدان برگزار میشود.
زیبایی
میدان سرخ با دیوارهای چندصدساله کرملین در اطرافش، کلیسای رنگارنگ و افسانهای سنت باسیل در قلب آن، و چشماندازی که به رودخانه مسکو باز میشود، بدون تردید یکی از نفسگیرترین و تماشاییترین نقاط شهر مسکو است.
جاهای دیدنی میدان سرخ
کرملین (The Kremlin)
برجها و دیوارهای ضخیم و قرونوسطایی کرملین، بخش بزرگی از منظرهی میدان سرخ را در خود غرق کردهاند. حضور کرملین چنان باابهت است که بهراحتی ممکن است گنجینههای دیگر اطراف میدان را نادیده بگیرید. پشت این دیوارهای سرخ، جواهرات فرهنگی شگفتانگیزی مثل «صندوق الماس روسیه» و «کلیسای بشارت» نهفته است. همچنین، اینجا اقامتگاه رسمی پوتین نیز محسوب میشود.
مقبرهی لنین (Lenin’s Mausoleum)
عجیبترین و وهمانگیزترین نقطه میدان سرخ، درست زیرِ گوش شماست؛ اما به دلیل ارتفاع کم و ظاهر تیره و تاریکش، بهراحتی از چشم دور میماند. مقبره لنین که در سایه دیوارهای کرملین ساخته شده، در مقایسه با بناهای عظیم اطرافش، بسیار کوچک به نظر میرسد. ساختار هرمیشکل آن هم آنقدر گنجایش ندارد که حتی بخشی از جمعیتِ مشتاقی که ساعتها بیرون صف میکشند را در خود جای دهد. اگر حاضرید برای فرصتِ دو دقیقهایِ قدم زدن در کنار پیکر مومیاییشده لنین، ساعتها انتظار بکشید، حتماً یک ساعت قبل از باز شدن درها آنجا باشید.
استالین تا دهه ۶۰ میلادی، یعنی زمانی که سیاستهای استالینزدایی شروع شد، کنار لنین در همین مقبره به نمایش گذاشته میشد. امروزه میتوانید مزار استالین را به همراه بسیاری از چهرههای سرشناس دیگر مثل «یوری گاگارین» (اولین فضانورد جهان)، در پشت مقبره، همانجایی که زمانی خندق و گودال حیوانات قرار داشت، پیدا کنید.
کلیسای جامع سنت باسیل (St Basil’s Cathedral)
نمادینترین تصویر روسیه، به دستور ایوان چهارم (مشهور به ایوان مخوف) ساخته شد تا پیروزی او در تصرف آستاراخان و کازان را جشن بگیرد. طراحی کلیسای سنت باسیل که قرار بود نمادی از یک آتشبازی شعلهور باشد، هیچ مشابهی ندارد؛ در گذشته و حال، هیچ کلیسای ارتدوکس دیگری با این سبک و سیاق ساخته نشده است.
لوبنو یه مستو (Lobnoye Mesto)
این سکوی سنگی بیضیشکل که نزدیک سنت باسیل قرار دارد، اغلب نادیده گرفته میشود. اما در دورانی که تزارها در کرملین زندگی میکردند، اینجا مرکز اصلی تجمع تمام بازدیدکنندگان میدان سرخ بود. روی همین سکوی تاریخی بود که سخنرانیها برای مردم ایراد میشد، سرهایی در جریان اعدامها بر باد میرفت و غنایم جنگی به نمایش گذاشته میشد.
موزهی دولتی تاریخ (State Historical Museum)
اگرچه این ساختمان در بالای شیبِ میدان سرخ، ظاهری بسیار کهن دارد، اما در واقع اثرِ نسبتاً جدیدی است که در قرن نوزدهم ساخته شده. برخلاف تمام ساختمانهای دیگر، این بنا را تزارها نساختهاند؛ بلکه گروهی از تاریخدانانِ پرشورِ اسلاو دست به دست هم دادند و با جمعآوری سرمایه، تلاش کردند «بزرگترین موزه روسیه» را خلق کنند. مجموعههای این موزه، از آثار قرن نهم گرفته تا وسایل شخصی خاندان رومانوف، واقعاً تماشایی است.
مرکز خرید گوم (GUM)
این مرکز خرید که در دهه ۱۸۹۰ ساخته شد، در ابتدا قرار بود بازاری برای نخبگان مسکو باشد، اما عمر این کاربری فقط چند سال بود و بعد از آن بلشویکها کنترلش را به دست گرفتند. در دوران شوروی، این بنا نقشهای متفاوتی ایفا کرد؛ در ابتدا بوتیکهایش به آپارتمانهای اشتراکی تبدیل شدند، بعد به دفترهای اداری تغییر کاربری دادند و در نهایت دوباره به فروشگاههای شوروی تبدیل شدند. در طول تاریخش، اتفاقات عجیبی در آن رخ داده؛ از نگهداری پیکر همسر دوم استالین پس از خودکشیاش گرفته تا وجود یک بوتیک مخفی و لوکس به نام «بخش ۲۲» که لباسهای مارکدار (مثل کتودامنهای شنل) را به افرادِ بانفوذِ حزب حاکم میفروخت و امروزه به یکی از محبوب ترین مراکز خرید مسکو تبدیل شده است.
جشنهای میدان سرخ
در روزگاران قدیم، شاید مهمترین رویدادِ تقویم میدان سرخ، رژه پاتریارکهای چاقوچله بر پشت الاغها بود، اما امروزه اوضاع بسیار متفاوت و باشکوهتر شده است. اگرچه رویدادهای فصلی و کوچکتر مثل مسابقات فرمول یک یا نمایشهای مُد همیشه در حال تغییر و بهروزرسانی هستند، اما جشنهای اصلی مثل «شب سال نو» و «رژه روز پیروزی» هر ساله بدون استثنا برگزار میشوند.
رژه روز پیروزی (Victory Parade)
نهم ماه مه، روز پایان «جنگ بزرگ میهنی»، مهمترین تعطیلات دوران شوروی بود. اگرچه امروزه سال نو دوباره جایگاهش را به عنوان محبوبترین تعطیلات روسیه پس گرفته، اما «روز پیروزی» همچنان برای تقریباً همه مردم روسیه مقدس است. تماشاییترین رژهها از سال ۱۹۴۵ در همین میدان سرخ برگزار شدهاند و هر سال که میگذرد، این رژهها بزرگتر و خیرهکنندهتر میشوند! علاوه بر نمایش قدرت نظامی، هزاران شهروند با تشکیل «صفِ جاویدان»، عکسهای عزیزانِ ازدسترفتهشان را روی دست میگیرند تا یادآوریِ غمانگیزی باشد از بهایی سنگینی که جنگ از مردم گرفت.
جشنواره و نمایش موسیقی نظامی «اسپاسکایا» (Spasskaya Tower)
شاید این جشن برای گردشگران خارجی چندان شناختهشده نباشد، اما یک رویدادِ کاملاً بینالمللی است. از سال ۲۰۰۷ که این جشنواره شروع شد، ارکستر ارتش روسیه هر ساله در ماه اوت از گروههای موسیقی دوازده کشور دیگر دعوت میکند تا در میدان سرخ کنار هم بنوازند. دوستداران موسیقی و نمایشهای نظامی از سراسر روسیه و حتی آنسوی مرزها، تنها برای تماشای این اجرای عظیم به اینجا میآیند.
کریسمس و شب سال نو (New Year’s Eve)
جشنهای سال نو در روسیه افسانهایاند و دورهمیِ سالانه در میدان سرخ، افسانهایترینِ آنهاست. با نزدیک شدن به شب ۳۱ دسامبر، تمام میدان سرخ به یک سرزمین عجایب زمستانی تبدیل میشود؛ با یک پیست اسکیت یخی غولپیکر، سرسرههای یخی و بازاری به وسعت یک دهکدهی کریسمسی! در شبِ اصلی، هزاران نفر به میدان میآیند تا بنوشند، بخورند، برقصند و تا صبح آواز بخوانند. بهترین هنرمندان روسیه روی صحنههای بزرگِ میدان سرخ برنامه اجرا میکنند و بعد از سخنرانیِ آقای پوتین در شب سال نو، آسمان با آتشبازیهای خیرهکنندهای که نفستان را بند میآورد، روشن میشود.
سخن پایانی
«میدان سرخ» چیزی فراتر از یک فضای بازِ سنگفرششده در قلب مسکو است؛ این میدان، تماشاخانهی تاریخ است. جایی که صدای چکمههای سربازان در رژههای نظامی و موسیقیِ شادِ جشنهای سال نو، هر دو در دیوارهای باستانیاش طنینانداز شدهاند.
میدان سرخ، شاهدِ خاموشِ تمام فراز و نشیبهای روسیه بوده؛ از شکوهِ تزارها و تلخیِ جنگها گرفته تا امیدِ نسلهای نو. قدم زدن در این میدان، فراتر از یک بازدید توریستی، سفری به اعماق روحِ روسیه است؛ جایی که گذشته همچنان نفس میکشد و آینده، هر سال با آتشبازیهای خیرهکننده شب سال نو، دوباره متولد میشود. اگر مسکو را بدنِ این کشور بدانیم، میدان سرخ بدون شک قلب آن است.
تا به حال به مسکو سفر کرده اید؟ چه نکته دیگری درباره میدان سرخ مسکو می دانید؟ لطفا دیدگاه خود را با نارون به اشتراک بگذارید.
منبع : bridgetomoscow
