ویتنام، کشوری با تاریخی غنی و مناظر طبیعی خیرهکننده در جنوب شرقی آسیا، نه تنها به خاطر زیباییهای جغرافیاییاش بلکه به دلیل میراث فرهنگی عمیق و مردم ویتنام شناخته شده است. از دل جنگها و سختیها، مردمی برخاستهاند که روحیهای انعطافپذیر، مهماننواز و پرتلاش دارند. این مقاله به بررسی جنبههای مختلف زندگی، فرهنگ، زبان، مذهب، پوشش و آداب و رسوم این مردم مهماننواز میپردازد و شما را با لایههای پنهان جامعه ویتنامی آشنا میکند تا درکی عمیقتر از هویت واقعی این ملت را در تور ویتنام لمس کنید.
فرهنگ مردم ویتنام
فرهنگ مردم ویتنام ریشههای عمیقی در تاریخ دارد و تحت تأثیر تمدنهای مختلف، بهویژه چین، قرار گرفته است. با این حال، ویتنامیها همواره توانستهاند هویت منحصربهفرد و ملی خود را حفظ کنند و آن را در طول قرون متمادی پرورش دهند. احترام به بزرگان، اهمیت خانواده و جامعه، و وطنپرستی از ستونهای اصلی فرهنگ مردم ویتنام به شمار میروند. این ارزشها در تمام جنبههای زندگی، از مناسبات اجتماعی گرفته تا نحوه تعامل افراد با یکدیگر، نمود پیدا میکند. هنر، موسیقی، ادبیات و رقصهای سنتی مانند رقص اژدها یا رقص آب، نقش حیاتی در بیان فرهنگ مردم ویتنام ایفا میکنند و اغلب بازتابی از تاریخ پر فراز و نشیب و روحیه استوار این ملت هستند.
آشپزی ویتنامی نیز بخشی جداییناپذیر از فرهنگ آنهاست؛ غذاهایی مانند «فو» (Pho) و «بان می» (Banh Mi) نه تنها خوشمزه هستند، بلکه داستانی از تاریخ و جغرافیای کشور را روایت میکنند. غذاهای خیابانی ویتنام، یکی از مهمترین بخش های تجربه فرهنگ این کشور در سفر به ویتنام است. جشنهای سنتی مانند تت نگوین دن (سال نوی قمری) از مهمترین رویدادها هستند که در آن خانوادهها دور هم جمع میشوند و با برگزاری مراسم خاص، به سنتها و آداب و رسوم باستانی احترام میگذارند و این روزها فرصتی برای تقویت پیوندهای خانوادگی و اجتماعی است.
زبان ویتنام
زبان ویتنام، موسوم به «تیانگ ویت» (Tiếng Việt)، زبان رسمی و ملی کشور است که بیش از ۹۰ میلیون نفر در سراسر جهان به آن صحبت میکنند. این زبان متعلق به خانواده زبانهای آستروآسیایی بوده و دارای ویژگیهای منحصربهفردی است. یکی از بارزترین خصوصیات زبان ویتنام، تونال بودن آن است؛ به این معنا که معنی یک کلمه با تغییر زیر و بمی صدا (تن) دگرگون میشود. این زبان دارای شش تُن مختلف است که یادگیری آن را برای افراد غیربومی چالشبرانگیز اما جذاب میکند و به آن عمق و پیچیدگی خاصی میبخشد.
الفبای ویتنامی، «چو کوک نگئو» (Chữ Quốc ngữ)، بر پایه الفبای لاتین استوار است که در قرن هفدهم توسط مبلغان پرتغالی ابداع شد و بعدها در دوران استعمار فرانسه به رسمیت شناخته شد. این الفبا به دلیل سهولت در یادگیری و استفاده، به گسترش سواد در میان مردم کمک شایانی کرده است. هرچند زبانهای اقلیت دیگری نیز در ویتنام وجود دارند، اما زبان ویتنام ستون اصلی ارتباط و هویت ملی برای اکثریت جمعیت به حساب میآید و نمادی از وحدت و استقلال این کشور است.
مذهب مردم ویتنام
مذهب مردم ویتنام ترکیبی پیچیده و هماهنگ از باورهای گوناگون است که غالباً به عنوان «سه آموزه» (Tam Giáo) شناخته میشود: بودیسم، کنفوسیوسگرایی و تائوئیسم. بودیسم، بهویژه بودیسم ماهایانا، بیشترین پیروان را دارد و معابد بودایی در سراسر کشور به وفور یافت میشوند که نه تنها مراکز عبادت هستند، بلکه مکانهایی برای آرامش و تأمل نیز محسوب میشوند. کنفوسیوسگرایی بر ارزشهایی چون احترام به خانواده، وفاداری، سلسله مراتب اجتماعی و اهمیت تحصیل تأکید دارد، در حالی که تائوئیسم بر هماهنگی با طبیعت، تعادل و جهان هستی تمرکز دارد.
جدای از اینها، پرستش اجداد یکی از مهمترین و رایجترین جنبههای مذهب مردم ویتنام است که در هر خانهای محرابی برای ادای احترام به درگذشتگان وجود دارد. این مراسم نشاندهنده احترام عمیق به گذشته و ارتباط ناگسستنی با نسلهای پیشین است. همچنین اقلیتهای مذهبی دیگری مانند کاتولیکها، پروتستانها و کائودائیستها نیز در ویتنام زندگی میکنند و این تنوع مذهبی نشاندهنده روحیه تساهل، همزیستی و احترام متقابل در میان مردم ویتنام است.
لباس و پوشش ویتنامی ها
لباس و پوشش ویتنامی ها، بهویژه لباس ملی «آئو دای» (Ao Dai)، یکی از نمادهای بارز فرهنگ غنی این کشور است. آئو دای لباسی بلند، ظریف و خوشدوخت برای زنان است که اغلب با شلواری گشاد پوشیده میشود و زیبایی و وقار خاصی به آن میبخشد. این لباس که در گذشته مورد استفاده مردان نیز قرار میگرفت، امروزه بیشتر توسط زنان در مراسم رسمی، جشنها، رویدادهای فرهنگی و حتی به عنوان لباس فرم در برخی مشاغل مانند معلمی یا مهمانداری هواپیما پوشیده میشود. طراحی ساده اما در عین حال شیک آئو دای، آن را به نمادی از زنانگی و زیبایی ویتنامی تبدیل کرده است.
کلاه مخروطی شکل «نون لا» (Non La) نیز از دیگر اجزای مهم لباس و پوشش ویتنامی ها است که علاوه بر جنبه کاربردی خود در محافظت در برابر آفتاب و باران، نمادی از روستاها، کشاورزی و سنتهای ویتنامی به شمار میرود. تنوع در لباس و پوشش ویتنامی ها به قدری است که هر یک از ۵۴ گروه قومی ویتنام، پوشش سنتی منحصر به فرد خود را دارند که این خود نشانهای از رنگارنگی و غنای فرهنگی این سرزمین است و هر لباس داستانی از هویت و سنت را بازگو میکند.
مهمترین آداب و رسوم مردم در ویتنام
برای تعامل موفق و احترامآمیز با مردم ویتنام، آشنایی با مهمترین آداب و رسوم مردم در ویتنام ضروری است. احترام به بزرگان در تمام سطوح جامعه ویتنامی حرف اول را میزند؛ بنابراین، هنگام احوالپرسی یا صحبت با افراد مسنتر، رعایت ادب و احترام، استفاده از عناوین مناسب و گاهی کمی خم شدن از اهمیت بالایی برخوردار است.
در مراسم غذا خوردن، اغلب غذاها به صورت مشترک سرو میشوند و رسم بر این است که برای شروع غذا منتظر بزرگترین فرد خانواده بمانند و سپس همه با هم شروع کنند. استفاده از چاپستیک (چوب غذاخوری) رایج است و نباید آنها را به صورت عمودی در کاسه برنج فرو کرد، زیرا این کار یادآور مراسم خاکسپاری و نشاندهنده بیاحترامی به مردگان است.
هنگام ورود به خانه کسی، درآوردن کفشها یک عمل رایج و نشانهای از احترام است. هدیه دادن در بازدیدها مرسوم است و هدیههای کوچک اما با فکر، مانند میوه، شیرینی یا گل، مورد استقبال قرار میگیرند، البته بهتر است هدیه را با دو دست تقدیم کنید. این مهمترین آداب و رسوم مردم در ویتنام، بازتابی از ارزشهای عمیق خانوادگی، اجتماعی و اعتقادی این ملت است و درک و رعایت آنها به شما کمک میکند تا تجربه غنیتری از سفر به این کشور داشته باشید و ارتباطات معنادارتری برقرار کنید.
سخن پایانی
ویتنام کشوری است که با زیباییهای طبیعی و تاریخ پربارش هر گردشگری را مجذوب میکند. اما آنچه واقعاً سفر به این سرزمین را فراموشنشدنی میسازد، قلب گرم و مهماننواز مردم ویتنام است. آنها با لبخندهای صمیمی و تمایل به کمک، سفری خاطرهانگیز را برای شما رقم خواهند زد. برای تجربه عمیقتر و آشنایی نزدیکتر با این فرهنگ غنی، برنامهریزی یک سفر به این کشور فوقالعاده توصیه میشود.
با کاوش در شهرهای پرجنبوجوش، سواحل آرام و کوهستانهای سرسبز، متوجه خواهید شد که ویتنام نه تنها یک مقصد دیدنی، بلکه یک تجربه زندگی است که هر لحظه آن پر از کشف و یادگیری است. برای یک ماجراجویی بینظیر و غرق شدن در زیباییهای این کشور، تور ویتنام میتواند دروازهای به سوی این دنیای جذاب باشد و شما را به قلب این سرزمین شگفتانگیز ببرد.
سوالات متداول درباره مردم ویتنام
- آیا مردم ویتنام مهماننواز هستند؟
بله، مردم ویتنام به خاطر مهماننوازی و رفتار دوستانه خود با گردشگران شناخته شدهاند و معمولاً با روی باز از بازدیدکنندگان استقبال میکنند. - رایجترین مذهب در ویتنام چیست؟
بودیسم (به همراه کنفوسیوسگرایی و تائوئیسم) رایجترین باورها در ویتنام هستند که اغلب با پرستش اجداد ترکیب میشوند و تأثیر زیادی بر زندگی روزمره دارند. - آیا دانستن زبان ویتنامی برای سفر ضروری است؟
خیر، در مناطق توریستی اغلب انگلیسی صحبت میشود، اما یادگیری چند کلمه و عبارت ساده ویتنامی میتواند تعامل شما را بهبود بخشد و نشاندهنده احترام شما به فرهنگ محلی باشد. - آئو دای چیست؟
آئو دای لباس ملی سنتی زنان ویتنامی است که یک پیراهن بلند و تنگ روی شلوار گشاد است و نمادی از زیبایی و وقار زن ویتنامی محسوب میشود. - چه رفتارهایی در ویتنام بیادبانه تلقی میشوند؟
لمس سر افراد (به خصوص کودکان)، اشاره با انگشت پا، یا استفاده از چاپستیک برای اشاره به افراد یا فرو کردن آنها به صورت عمودی در برنج، از رفتارهای بیادبانه محسوب میشوند و باید از آنها پرهیز کرد.
سخن پایانی
کشور ویتنام با تاریخ کهن، چشماندازهای طبیعی خیرهکننده و از همه مهمتر، مردم ویتنام صمیمی و پرتلاش خود، مقصدی فراموشنشدنی است. درک فرهنگ، زبان، آداب و رسوم و باورهای این مردم، نه تنها تجربه سفر شما را غنیتر میکند، بلکه به شما امکان میدهد تا با قلبی بازتر با یکی از جذابترین ملتهای آسیا ارتباط برقرار کنید. این سفر به ویتنام تنها بازدید از یک کشور نیست، بلکه غوطهور شدن در روحیهای است که برای قرنها الهامبخش بوده و همچنان با قدرت و زیبایی میدرخشد. امیدواریم این مقاله شما را به کاوش بیشتر در مورد این فرهنگ غنی ترغیب کرده باشد.
منابع
The people of Vietnam – Britannica
